ساخت کارتهای داستانی تصادفی برای بازی خلاقانه خانوادگی
با ساخت کارتهای شخصیت، مکان و شیء، یک بازی داستانسازی نوبتی و قابلتغییر برای خانواده و گروههای کوچک آماده کنید.
ساخت کارت داستانی برای کودک؛ شروع بازی داستانسازی خانوادگی
ساخت کارت داستانی برای کودک میتواند به آمادهکردن یک بازی داستانسازی خانوادگی کمک کند. در این الگوی پیشنهادی، کارتها در دستههایی مانند شخصیت، مکان و شیء قرار میگیرند. بازیکنان کارتها را بهصورت تصادفی انتخاب میکنند و هر نفر در نوبت خود بخشی از داستان را ادامه میدهد.
این فعالیت را میتوان با وسایل ساده آماده کرد و قوانین آن را با گروه و سنین مختلف هماهنگ کرد. هدف، فراهمکردن فرصتی برای داستانگویی و سرگرمی مشترک است؛ بنابراین داستان نهایی لازم نیست پاسخ واحد یا شکل ازپیشتعیینشدهای داشته باشد.
وسایل لازم برای ساخت کارتها
برای ساخت کارتها میتوانید از کاغذ معمولی شروع کنید؛ اما اگر قرار است کارتها چند بار جابهجا و استفاده شوند، کاغذ ضخیم یا مقوا گزینهای مناسب است. کارتها را میتوان هماندازه برید یا برای هر دسته نشانهای مانند رنگ متفاوت در نظر گرفت.
برای قابلحملکردن مجموعه، کارتهای جداشده را در پاکت یا جعبه بگذارید تا نگهداری و آمادهسازی آنها برای نوبت بعدی آسانتر شود.
- کاغذ یا مقوای ضخیم
- مداد، مدادرنگی، ماژیک یا ابزار نوشتن
- تصویرهای دستکشیده یا واژههای کوتاه
- پاکت، کش یا جعبه برای جدا نگهداشتن دستهها
طراحی سه دسته پیشنهادی: شخصیت، مکان و شیء
میتوانید بازی را با سه دسته پایه شروع کنید: شخصیت، مکان و شیء. برای هر دسته، واژه یا تصویر را روی کارت جداگانه بنویسید یا بکشید. منابع داستانسازی نیز نمونههایی از انتخاب موارد از گروههای جداگانه برای ساخت داستان ارائه میکنند؛ بنابراین این سه دسته یک الگوی پیشنهادی برای شروع هستند، نه تنها قالب ممکن.
در صورت استفاده از تصویر، میتوانید از نقاشیهای ساده خودتان یا نقاشی کودک کمک بگیرید. مهم این است که هر دسته نقش مشخصی در شکلگیری روایت داشته باشد.
- شخصیت: یک کودک، کاوشگر، پرنده، ربات یا شخصیت دیگری که گروه انتخاب میکند.
- مکان: خانهای قدیمی، جنگل، کنار دریا، مدرسه یا مکانی خیالی.
- شیء: کلید، نقشه، چتر، جعبه یا شیئی که بتواند در داستان نقشی داشته باشد.
دستههای قابل اضافهکردن برای تنوع بیشتر
پس از آمادهکردن دستههای پایه، میتوانید کارتهای راهنما را اضافه کنید. کارت مسئله میتواند یک مانع یا مشکل را وارد روایت کند؛ کارت حس میتواند حالوهوای یک شخصیت یا صحنه را پیشنهاد دهد؛ و کارت پایان میتواند به جمعبندی ماجرا کمک کند.
کارتهای طرح و پیچش داستانی نیز میتوانند مسیر روایت را تغییر دهند یا رویدادی تازه وارد کنند. لازم نیست همه این دستهها از ابتدا آماده باشند؛ میتوانید آنها را بر اساس علاقه گروه بهتدریج اضافه کنید.
- کارت مسئله برای واردکردن مانع یا مشکل
- کارت حس برای پیشنهاد حالوهوای داستان
- کارت طرح برای پیشنهاد یک مسیر یا رویداد
- کارت پایان برای نزدیکشدن به جمعبندی روایت
- کارت پیچش داستانی برای تغییر مسیر ماجرا
روش ساخت و دستهبندی کارتها
در ساخت کارت داستانی برای کودک، میتوانید از نوشتن، نقاشی یا ترکیب تصویر و واژه استفاده کنید. برای کودکان کمسنتر، تصویر و روایت شفاهی راهی برای سادهسازی بازی است. برای کودکان بزرگتر نیز میتوان کارتهای نوشتاری، مسئله و پیچش داستانی را افزود.
بهتر است پشت کارتها یا حاشیه آنها نشانهای از دسته مربوط داشته باشد؛ مثلاً یک رنگ برای شخصیت و رنگی دیگر برای مکان. این نشانهها مرتبسازی کارتها را آسان میکنند.
- روی کارت متنی یک واژه یا عبارت کوتاه بنویسید.
- روی کارت تصویری یک نشانه ساده بکشید و در صورت نیاز نام آن را اضافه کنید.
- کارتها را بر اساس دسته جدا کنید و پیش از شروع هر دسته را بر بزنید.
- وضعیت حقوقی هر تصویر یا شخصیت آماده را پیش از استفاده جداگانه بررسی کنید.
روش اجرای بازی داستانسازی نوبتی
یک روش ساده این است که از هر یک از سه دسته اصلی، یک کارت بردارید. برای نمونه، شخصیت «یک ربات»، مکان «کنار دریا» و شیء «یک کلید» میتواند نقطه شروع داستان باشد. بازیکن نخست روایت را آغاز میکند و بازیکن بعدی در نوبت خود اتفاق تازهای به ماجرا اضافه میکند.
میتوانید کارت مسئله یا پیچش داستانی را در میانه بازی بردارید تا ادامه روایت با آن هماهنگ شود. اگر کارت پایان دارید، داستان میتواند تا رسیدن به آن کارت ادامه پیدا کند. تعداد جملههای هر نوبت و زمان ورود کارتهای تازه را میتوان بهعنوان بخشی از قوانین گروه تعیین کرد.
- کارتهای شخصیت، مکان و شیء را جداگانه بر بزنید.
- از هر دسته یک کارت تصادفی بردارید و آنها را در برابر همه بگذارید.
- یک بازیکن با معرفی شخصیت، مکان یا موقعیت، داستان را شروع کند.
- بازیکنان بعدی در نوبت خود بخش کوتاهی به داستان اضافه کنند.
- کارتهای مسئله یا پیچش داستانی را در زمان توافقشده وارد روایت کنید.
- داستان را تا یک پایان دلخواه یا کارت پایان ادامه دهید.
چیدن کارتها برای دنبالکردن توالی رویدادها
کارتها را هنگام روایت به ترتیب زمانی روی میز بچینید. کارت شخصیت و مکان میتواند در ابتدای ردیف قرار بگیرد و کارتهای مسئله، طرح، شیء یا پیچش داستانی پس از رویدادی که به آن مربوط است چیده شوند.
در پایان، بازیکنان میتوانند کارتها را از آغاز تا پایان مرور کنند. اگر گروه ترجیح میدهد بنویسد، همین ترتیب میتواند به طرحی برای یک داستان کوتاه تبدیل شود.
- کارتهای کشیدهشده را هنگام روایت به ترتیب زمانی بچینید.
- در پایان کارتها را از آغاز تا پایان مرور کنید.
- برای دنبالکردن توالی رویدادها از ردیف کارتها کمک بگیرید.
تغییر بازی برای کودکان کمسنتر و بزرگتر
برای کودکان کمسنتر، بازی را با کارتهای تصویری و روایت شفاهی اجرا کنید. کودک میتواند تصویر را نامگذاری کند، درباره آن سؤال بسازد یا بگوید شخصیت در مکان انتخابشده چه میکند.
برای کودکان بزرگتر، میتوان از کارتهای متنی، کارت مسئله و کارت پیچش داستانی استفاده کرد. آنها میتوانند چند جمله بنویسند، پایان متفاوتی پیشنهاد دهند یا توضیح دهند که یک کارت تازه چگونه مسیر داستان را تغییر میدهد. شواهد ارائهشده برتری قطعی کارتهای تصویری یا متنی را نشان نمیدهند؛ شکل کارت را با شرایط گروه هماهنگ کنید.
- بهجای واژه از تصویر استفاده کنید.
- از کودک بخواهید کارت را توضیح دهد و داستان را شفاهی ادامه دهد.
- یک بزرگسال یا کودک بزرگتر میتواند متن کارت را بخواند یا با پرسشی کوتاه راهنمایی کند.
- در صورت نیاز، تعداد کارتهای همزمان را بهعنوان یک پیشنهاد اجرایی محدود کنید.
پیشنهادهایی برای خانواده و گروههای کوچک
این بازی برای خانواده و گروههای کوچک قابل تنظیم است. میتوانید تصمیم بگیرید همه بازیکنان یک داستان مشترک بسازند یا هر نفر با همان ترکیب کارت، روایت کوتاه خودش را تعریف کند. در گروهی با سنین مختلف نیز لازم نیست همه به یک شیوه بازی کنند؛ یک نفر میتواند داستان را شفاهی بگوید، دیگری کارتها را بچیند و فردی دیگر بخشهایی را بنویسد.
تعداد کارتها، دستههای مورد استفاده، مدت هر نوبت و شکل پایان را میتوان بر اساس حالوهوای گروه تغییر داد.
- در گروه کوچک، هر نفر میتواند نقشی مانند آغازگر، ادامهدهنده یا انتخابکننده کارت داشته باشد.
- در خانواده چندنسلی، کودکان میتوانند تصویرها را توضیح دهند و بزرگسالان به پیوند میان رویدادها کمک کنند.
- اگر گروه کمتعداد است، هر بازیکن میتواند بیش از یک نوبت یا نقش داشته باشد.
- قوانین را پیش از شروع کوتاه و روشن بیان کنید و در صورت نیاز تغییر دهید.
جمعبندی
برای ساخت کارت داستانی برای کودک، میتوانید از سه دسته پیشنهادی شخصیت، مکان و شیء شروع کنید و سپس کارتهای مسئله، حس، طرح، پایان یا پیچش داستانی را بهتدریج اضافه کنید. کارتها را جداگانه بر بزنید، انتخاب تصادفی را انجام دهید و اجازه دهید داستان بهصورت نوبتی شکل بگیرد.
این بازی پاسخ واحدی ندارد و لازم نیست همه کارتها از ابتدا کامل باشند. کاغذ ضخیم، چند واژه یا تصویر ساده و یک جعبه برای نگهداری میتواند شروع کار را ممکن کند. قوانین را با گروه تغییر دهید و کارتها را به ترتیب زمانی بچینید تا دنبالکردن رویدادها آسانتر شود.
در پنزیشاپ بیشتر ببینید
پرسشهای پرتکرار
برای ساخت کارت داستانی برای کودک چه دستههایی لازم است؟+
میتوانید بازی را با سه دسته پیشنهادی شروع کنید: شخصیت، مکان و شیء. در ادامه، کارتهای مسئله، حس، طرح، پایان یا پیچش داستانی را هم اضافه کنید.
بازی کارتهای داستانی تصادفی را چگونه بهصورت خانوادگی اجرا کنیم؟+
کارتهای هر دسته را جداگانه بر بزنید، از هر دسته یک کارت بردارید و بازیکنان بهصورت نوبتی داستان را ادامه دهند. هر نفر بخش تازهای را با کارتهای انتخابشده هماهنگ میکند.
برای کودکان کمسنتر کارت تصویری بهتر است یا کارت متنی؟+
برای کودکان کمسنتر میتوان از تصویر و روایت شفاهی استفاده کرد. شواهد ارائهشده برتری قطعی یکی از این قالبها را نشان نمیدهند؛ شکل کارت را با شرایط گروه و علاقه کودک هماهنگ کنید.
چطور کارت مسئله و پیچش داستانی به بازی اضافه کنیم؟+
روی کارت مسئله یک مانع یا اتفاق بنویسید و روی کارت پیچش داستانی تغییری در مسیر روایت قرار دهید. بازیکن هنگام برداشتن کارت، آن را در ادامه داستان وارد میکند.
آیا میتوان این بازی را برای گروههای کوچک و سنین مختلف تغییر داد؟+
بله. تعداد دستهها، شیوه روایت و میزان نوشتن را میتوان تغییر داد. کودکان کوچکتر میتوانند با تصویر و گفتن داستان همراه شوند و کودکان بزرگتر یا بزرگسالان بخشهای دیگر روایت را ادامه دهند.
آیا تعداد مشخصی کارت برای شروع بازی وجود دارد؟+
منابع ارائهشده تعداد ثابت یا بهینهای تعیین نمیکنند. میتوانید با مجموعهای کوچک شروع کنید و در صورت نیاز کارتهای تازه به دستهها بیفزایید.
چگونه کارتها را برای استفادههای بعدی نگهداری و قابلحمل کنیم؟+
کارتها را روی کاغذ ضخیم یا مقوا آماده کنید، دستهها را جدا نگه دارید و همه را در یک پاکت یا جعبه مناسب قرار دهید تا جابهجایی و استفاده دوباره آسانتر شود.
آیا استفاده از تصاویر آماده یا شخصیتهای دارای حق نشر در کارتها مجاز است؟+
وضعیت حقوقی هر تصویر یا شخصیت آماده را پیش از استفاده بررسی کنید؛ منابع ارائهشده درباره مجازبودن استفاده از آنها حکم کلی ارائه نمیکنند.
منابع و مراجع
- Story Telling Cards — Literacy Minnesota
این منبع پیشنهاد میکند برای فعالیت داستانگویی، کارتها بر اساس مؤلفههایی مانند شخصیت، مکان، مشکل و شیء طراحی شوند و دانشآموزان با کشیدن کارتها داستان بسازند. همچنین تأکید میکند هدف اصلی فعالیت، خلاقیت و سرگرمی است.
- Staying socially connected and mentally active with group storytelling — Participatory Methods
این منبع نمونهای از بازی گروهی با کارتهای تصویری و کارتهای راهنما ارائه میدهد. دستههای راهنما شامل شخصیت، حس، طرح و پایان هستند؛ بازیکنان کارتها را بهصورت نوبتی ترکیب میکنند و داستان مشترک میسازند. منبع همچنین قابلتطبیقبودن روش برای کاربران مختلف و امکان ساخت نسخههای متفاوت بازی را توضیح میدهد.
- Printable Story Cards | DIY for Beginners — KiwiCo
این فعالیت خانگی از تصاویر برای ایجاد پیچشهای داستانی استفاده میکند و پیشنهاد میدهد کارتها در هنگام روایت به ترتیب زمانی چیده شوند تا بازیکنان توالی رویدادها را دنبال کنند. منبع همچنین استفاده از کاغذ ضخیم و انتخاب تصادفی تعدادی کارت را برای بازی قابلحمل و متنوع پیشنهاد میکند.
- Build a Fairy Tale Storytelling Activity with FREE Printable Cards — Sunny Day Family
این منبع یک الگوی ساده برای بازی خانوادگی ارائه میدهد: کارتها چاپ و بر زده میشوند، یک بازیکن داستان را آغاز میکند و بازیکنان بعدی با برداشتن کارت، بخش بعدی داستان را میسازند. بازی تا رسیدن به کارت پایان ادامه پیدا میکند و برای کودکان و بزرگسالان قابل اجرا معرفی شده است.
- داستان بسازیم — فهرستگان منابع آموزشی و تربیتی منتخب رشد
این منبع فارسی نمونهای از بازی داستانسازی با سه گروه کارت شامل کلمات، تصاویر و مفاهیم ارائه میکند؛ کودک با انتخاب یک مورد از هر گروه، داستانی خلاقانه میسازد. این نمونه میتواند برای بومیسازی ایده کارتهای شخصیت، مکان و شیء الهامبخش باشد.